SARKOZY -ERDOGAN : HAMIMIZ ERMENIYIK

“Azerbaycanda Demokrasi ve Insan Huquqlari” Cemiyyeti

PARIS – FRANSE

Fransə parlamenti erməni qondarma soyaırımın danana cəza vermə qanunun qəbul etməklə
yenidən orta əsrdəki ənkizision məhkəmələrinə rəsmi şəkildə özün dünyaya insan
huquqlari beşiyi kimi təqdim edən Fransədə qurur.

Bu birinci dəfə deyil ki Fransə bu qanunun keçirtməsin məclisin gündəminə qoyur.
Hər beş ildən bir prezident seçkiləri zamanı erməni diasporasi səs vermə haqqın
üzə çəkməklə Fransənin kandidaları və ələlxusus ikinci mandata özün hazırlayan
respublika prezidentin belə bir layihəni məclisdən keçirtməsinə tərəf
itəliyyillər.Bu arada Türk höküməti türk xalqının dözüm və reaksiyasın sınayır,

2006 ınci ildə 3, 4 min türk bu layihənin qəbul olduquna qarşı mənifestasion eləsədə
bu il fransə tv sinin dediyinə gora təkcə min geyrətli türk fransə parlomantinin
qarşısında numayişə çıxmışdi Eshq olsun tam bu igidlərə ki çoxu səhər saat 4
dən orada yiqişmışdılar.

Ticarət sahəsində Türkiyyə Fransənin dünyada 6ıncı və avropa birliyinin 5 inci ən böyük
bazarı hesab edilir.

Fransə əgər bilseydi ki erməni qondarma soyqırımının 2001 də rəsmi
şəkildə tanimaq və 2006 yoxsa 2011 də onu dananı cəzalandırmaq layihələrin
qəbul etməsi Türk hökümətləri tərəfindən istər Türkiyyə istər Azərbaycan
təhlükə yaradıb və onun ticarətinə dirnaq ucu qədər ziyan vura biləcək
fransədəki terrorist ermənilərin səsin gözəl batirardı.

Egər bu gün Fransə belə bir rahatliqlq bu ishə əl qoyur demək türk
hökümətlərin öncədən ok lərin alıb,
necə ki 1993 də Parisdə Heydər Aliyevdən terrorist ermənilərinin
Dağliq Qara bağ da rahatca yerləşmə və sabit şərayitdə həyatları içün ok i aldı.

Nəzərinizə çatdirmaliyam ki 1993 ədək ermənilər Dağliq qarabqğda subutla yaşamaqa cürət
etmirdilər Aliyev öz 70 nəfərlik tar tayfa və qulluqçulariyla gəldikdən sonra
düz 1994 üncü ildən bəri  Dağliq qarabağa işgüzar və kapital qoyanları aparma turist ajensi Paris şəhərinin 9 uncu
məhəlləsində açıldı

Bu birinci dəfə deyil ki türkiyyə höküməti türk və Azərbaycan xalqın Fransaya
satır. 1992 inci ildə Miteranın Türkiyyə səfəri və orada Türkiyənin səyasilərinin
ermənilərin Dağlıq qara bağ haqqında iddialarına dayır gözlərin yummasmn
taniyandan sonra Fransə daha açıq şəkildə ermənilərə yardım göstərməyə başlayıb
və hətta 1993 uncu ilin mart ayinda Sharl dö gol ayraportundan aşkarca fransədən
Dağlıq qara bağa mersoner yollayirdi.

Erdoğan fransənin Alcəzayrdə etdiyi soyqırım haqqında danışmaqla təkcə
türk xalqiyla oynayır. Nədən Əlcəzayir yerinə terrorist ermənilər 1915 inci
illərdə qiran 2 milyondan artiq Türk xalqindan danışmır ?

Fransə təkcə Əlcəzayir yox

Vietnam

http://www.youtube.com/watch?v=Dg5JhpEYP54

Ruanda

http://www.youtube.com/watch?v=YfTeWhSZiFM

və hətta

1793 də öz torpaqı Vande də soyqırıma əl qoyub körpələri qırıb http://www.youtube.com/watch?v=5pHDc5BrzrM

Ostoraliyada Greenpeac in gəmisin pttdadıb  və ostoraliya rəsmiləri tərəfindən terrorist
ölkə adlanıb http://www.youtube.com/watch?v=BSH0oBRO-vU&feature=related

Və 5 yoxsa 6 dəfə də Avropa birliyinin insan huquqlari məhkəməsi tərəfindən məhküm
olub və rahatliqla və çəkinmədən öz siyasətinə dəvam edir.

Erdoğan Əlcəzayir məsələsiylə xalqı uydurma yerinə düz deyirsə Fransənin Türkiyedeki iqtisadi
qərarların ləğv edib öz elçisin Fransədən geri çağırma zamanı Fransə elçisinin
də Türkiyədən rəd olmasmn istiyəydi.

2006 inci ilin oktiyabr ayınin 12 sində, Fransa müxbürləri Fransənin UMP (Sarkozinin
partiyasi) üzvü Deveciandan “erməni soyqırımın danana cəza vermək qanunu Fransə
və Türkiyənin iqtisadi qərardadların korlaya bilər mi” haqqında soruşanda
Fransə deputati cavab verir : “ 2001 inci ildə Fransə erməni soyqırımın tanıdı və 2002 ikinci ildə Türkiyeylə Fransənin iqtisadi qərqrları 32 % artdı”

http://www.azodkitab.org/OSMANLI/KITAP-SIYASI-01.htm
(nömrə 006 ya tıklayın)

Demək Ecevit, Gül, Ahmet Necdet Sezer və şəriklər iqtisadi qərardadları artmaqla
Fransiyə erməni qondarma soyqırımin rəsmi şəkildə taninması layihəsinin keçiddigi
içün mükafat veriblər

2001 de Fransa erməni qondarma soyqırımın taniyir, 2006 da bu qondarma soyqırımı
danana cəza vermə layihəsi məclisdən keçir, 2008 inci ilin noyabr ayinda
Türkiyənin ticarət naziri Kürsat Tüzmen Fransaiylə Türkiyyə aliş verişin
artmaq və onu 2011 inci ilədək 15 millyard yevroya yetirməsi arzusun xeylək
türk və fransa tacirlərinin yiğınacaqinda soyləyir!!!!

Xanm İDRAC fransənin ticarət nazirinin katibi hələ bir İstanbuldaki
yığınacaqda Türk hava yollarina 105 uçaq alma projəsində Fransənin
iştikrakindan danışıb Vinci və Alsthom firmalarının Marmaray Bosfor altında
tunelin projəsi haqda maraqlarindan xəbər verir !!!

Fransa parlamentində erməni qondarma soyqırımıni danana cəza vermə
layihəsinə səs verəndə HARDEYDİLAR TÜRKİYE-FRANSA və AZƏRBAYCAN-FRANSA
PARLAMENTAR DOSTLUQ GRUPLARI ?

Bu movzü təkcə Türkiyyə vətəndaşlari yox Azərbaycan və digər türk
ölkələrinədə ayiddir NƏ İÇÜN AZƏRBAYCAN HÖKÜMƏTİ SƏFİRİN FRANSƏDƏN GERİ
ÇAĞİRMAYIB ?

Fransəvilərin bir məsəli var deyir : « Bir ölkəni eldə etmə və yixmaq içün onun ən satqın adamların tapib və işi onlara tapşırın, onlar sizin işinizi rahat edib yolunuzu açacaq”!

Bu gün bu məsəl Türkiyyə və Azərbaycanda subutunu göstərir.

YAŞASIN TÜRK XALQININ HAQQ MÜBARİZƏSİ

Bu gün propagandin işlənməsi elə irəli sürülüb ki onu yayanlar onun istifadə etməsinə haqq qazanmaq içün propagandi ” incə sənət ” adlandırıb və onu  böyük miqyasda quraşdırma və yaxud doqru amma birtərəfli informasiyanı yayan incə sənət kimi təqdim edillər.

 PROPAGAND NƏDİR

Propagand psixoloji elm və bir sira psikolojik aksiyaların yardimiylə müxtəlif qonular, hadisələr və şəxslər haqqında insanın görüşünə təsir edən və onu propagandçının istədiyi şivəiylə fikir etmə , qərar vermə və əməl etməyə sari irəli sürən bir növ irtibat stratejisidir.

Propagand fikri yayir ٫ çashdirir ve bashqa meselelerle qarishdirır.

Propagandın amaci insani fikir və qəzavət azadlıqından məhrum etmə və onun informasiya qaynaqlarinin çərçüvəsin propagandi yayan qaynaqlara məhdud etməkdir. 

İşlənmə sahələri çox vaqt sayasi,  iqtisadi va dini olmaqla propagand sansurun təkmil edən elementi olaraq sansur kimi fikir ve əməli kontrol etmak içün düzəlir amma başqa şivəiylə istifadə olunur. Propahand informasiyani dəyişir amma sansur onu məhv edir .

Demək olar ki sansur informasiyani məhv etməklə insanın informasiyaya ehtiyacın yaradir və propagand bu ehtiyaci rəf edib yerin doldurur.

PROPAGAND ADİ HARDAN GƏLİR

 Fransə dilində  ” la Propagande ” və ingilis dilində ” Propaganda ” adlanan Propagand orta əsirlərdə işlənən  latin dilində ” propagare ” felinin sifətidir və onun mənasıda ” yayılması gərək olan “dir.

Demək lazimdir ki bu günki gün propagand sözünün mənfi cənbəsi olduqu içün onun yerinə ” səyasi irtibat ” və yaxud ” ictimaiyyətlə irtibat ” sözü işlənir.

 PROPAGANDİN TARİXÇƏSİ

Propagandın tarixçəsi o zamana qayıdır ki Insan istər danişıqla ٫ istər yaziyla , istər simbollardan istifadə etməklə özün başa salmaya çalişib, amacına yetişmək içün hər bir vasitəni işlədib və bu yolda yalan xəbər vermək və başqalarının fikir və hisləriylə oynamaqı təcrübə edib. İnsan tarix boyu propagandi işlədib.

Səyasət və dövlət çərçüvəsində tapılan ən qədim propagand Thoutıosis III ٫ misirin 1468 il miladdan önce de yashayan Feronundan əldə olub. Tarixi sənədlər göstərir ki Thoutmosis III qudrete çatandan sonra ondan evvelcede hökümet edən mələkənin hökümətinin hər bir əsərin silməyə və məhv etməyə qərar verirmiş.

Dövlet Propagandasi Roma imperaturiyasi zamani çox gücliymish. August hökümətə yetişəndən sonra (27 miladdan önce, 14 miladdan sonra) dəmir pul ve yaxud yaqaya vurulan simbollarla dövlet çevirishin yadlardan çıxatmaqa cəhd edib və propagand vasitəsiylə özün bir rəsmi hökmran kimi təqdim etməyə çalışıb.   

Amma propagand 20 inci esirdə cemi mediyalarin inkişafi ve birinci dünya muharibesi bashlanandan sonra bir coordinasiya olunmuş əməl ve teknik kimi taninib.

PROPAGAND VƏ REKLAMIN FƏRQİ

Ikisidə qane etmək sistemini işlədillər amma Reklam tekcə bir amaci var oda satmaqdirm istər bu bir şeyin satişi olsun istər bir insanin biliyindən nəticə olan bir xidmət٫ hal bu ki propagand dəyişir٫ döndərir.

Reklamda insanlar٫ fikirlər ٫ partiyalar ٫ millətlər və … qəzavət olunmullar hal bu ki propagandda bu qonular haqqında öncədən hazırlanmış qiymətlər  və qəzavətlər insana təlqin olunur.

PROPAGANDIN VASİTƏLƏRİ

Propagand tam irtibat vasitələri ٫ ələlxusus aşaqıda gələn cəmi irtibat vasitələriylə ٫ yayila bilər :

Televiziya ٫ cinama ٫ radiyo ٫ kitab ٫ məktəb kitabları , gazet ٫ tiatir senariyosu ٫ internet ٫ e’lan , poster, statistik (amar) riportlari , şəkil (ələlxusus quraşdırma şəkillər ).

Deməliyik ki quraşdırma şəkillər 1830 unci ildən (yə’ni təkcə 4 il dünyadaki əvvəlinci şəkilin həyata keçməsindən sonra ) işlənir və propagand meydanında propagandçılara ən böyük xidməti edir.

Şəkil vasitəsiylə propagand örnəyin görmək içün daha yaxşıdır ki aşaqıdaki linkə gedib və 1992 inci  ildə Paris şəhərində yerləşən ” Azərbaycanda Demokrasi və insan huqquqlari cəmiyyəti ” tərəfindən erməni propagandları haqqda geniş miqyasda fransənin mediyaları və səyasətçilərinə göndərilən məqaləni gözdən keçirdək :

http://www.azodkitab.org/IR/DIR-CENAYAT-ARMENI/DIR-DIF-F/JAL-HAQ.pdf

http://www.azodkitab.org/FR/DIR-ASSOCIATION-FR/DIR-1990/AZ-DEMO/BB.pdf

Məqalənin birinci səhifəsində 1973 üncü il Tehranda çap olduqu İsmayil Rayinin “Osmanli sültanlari zamanı ermənilərin soyqırımi ” adda yazdıqı kitabın cildinin şəkili görünür və şəkilin altında ” 1915 inci ildə öldürülən ermənilərin kəllələri ” sözü nəzəri cəlb edir. Amma məqalənin ikinci səhifəsində həmən şəkilin əsli versiyasi heç ermənilərə dəxli olmayaraq ٫ 1871 inci ildə rus rəssamı Verçeçiyagin ” Muharibə nəticəsi ” adda çəkdiyi rəsmi göstərərkən Rayinin fırıldaqın aşkar edir.

Bilmək lazimdir ki adli sanli mediyaların qazandıqı etibara baxmayaraq propagand sahəsində onların zərəri addi medialardan daha çox ola bilər.

1991 inci ilin mart ayında fransənin ən məşhur gazeti ” Le Monde ” ٫ “Azərbaycan və Gürcüstanda onlarla erməni öldürülüb ” baş yazisiyla bir xəbər çap edir ٫ amma xəbərin mətnin oxuyanda təkcə və təkcə Gürcüstanın prezidentinin müavini bilinməz taninmaz adamların əliylə öldürülməsindən söz gedir və bəs.

http://www.azodkitab.org/IR-1/DIR-MOZDUR/LEMOND.pdf

http://www.azodkitab.org/FR/DIR-ASSOCIATION-FR/DIR-1990/AZ-DEMO/V.pdf

Forma cəhətindən propagand iki dəstəyə bölünür bərk və yumuşaq.

Rahat və aşkar görünən Bərk propagandda rəsmi dogmani irəli sürən təkcə bir səs eşidilir. Bərk propagand ən çox diktator rejimlərində işlənir və onun örnəyin italiyan rejisoru “Ettore Scola” nın ” Una giornata particolare ” filmində faşistlərin Musoliniya vəfadarlıq manifestasiyalarında görmək olar.

Yumuşaq propagand daha xətərli olaraq gözə görünmür və yaxud görünsədə ğeyri səyasi maskasiyla işlənir. Bu dəstə propagand nə uniformdan istifadə edir nə nütq və nə səsi ucaldan vasitələrin işlədir ٫ hələ desən pluralismdəndə danışır .

Yumuşaq propagand nisbi demokratik ölkələrdə işlənir və onun da dayaqı Demokrasiya ٫ insan huqquqları və azadlıq kimi açar sözlərdi.

Propagand qaynaq cəhətindən 3 dəstəyə bölünür :

1       Ağ propagand : qaynaqı bəlli və tanınmışdır

2       Qara propagand : qaynaqı görkəmdə dost amma əslində müxalif tərəfdə durandır

3       Kül rəngli propagand : qaynaqı görkəmdə bitərəf amma əslində müxalif tərəfdə dayanandır

NƏTİCƏ

• Propagandın tələsinə düşməmək içün bir xəbəri və yaxud bir movzu haqqında yazilari təkcə bir qaynaqdan oxumaqa bəs etməmək və imkan olduqca onu başqa yerlərdədə oxumaq gərəkdir Hər nəxərtə muraciət etdiyimiz qaynaqlar çox olsa eylə propagand dan uzaqlaşmaq baxtımız olacaq
• Addi sanli mediyaların qazandiqları etibara baxmayaraq onların xəbər və yazdıqların iki qat diqqətlə oxumaq lazımdır
• Xəbərin titri baş yazısı məcburən onun mətn tekstindəki yazilanlarla uyqun deyil ona gorada xəbərin təkcə baş yazısına iktifa etməmək və onun tekstində oxumaq lazımdır

DAK-ın mətbuat xidmətindən “Media forum” saytına bildiriblər ki, əsl adı Şahdust Hacı oğlu Mirzayi olan Babək Muğanlı 1965-ci ildə Güney Azərbaycanın Ərdəbil vilayətinin Muğan (indi Parsabad adlanır) şəhərində doğulub. 1988-ci ildə Güney Azərbaycanda Qarabağa Dəstək Komitəsi yaranan vaxt onun fəal üzvlərindən biri olub. 1990-cı ildə Bakıya gəlib və Azərbaycan Respublikasında Güney Azərbaycan türklərinin milli-mədəni haqları uğrunda açıq və geniş fəaliyyətə başlayıb. Daha sonra Güney Azərbaycana qayıdan Babək Muğanlı milli-mədəni haqlar uğrunda mübarizə apardığı üçün dəfələrlə həbsdə yatıb. 1996-cı ildə yenidən doğma yurdunu tərk etmək məcburiyyətində qalıb.

Millət kimi varlığımızı, hər kəsə, dünyanı yönəldənlərə belə bir şeylər sübut eləmək iqtidarında olduğumuzu gördük. Biz bu göz yaşlarını, var olduğumuzu sübut eləmək hissini bu yaxınlarda bir dəfə də yaşamışdıq. Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Mübariz İbrahimov düşməni paytaxtına qədər silkələyəndə həm də bizim çiynimizə əlini vurmuşdu. Onda da belə oyanmışdıq. Sadəcə, onda itkinin ağrısını daşıyan çiyinlərimizi indi uğurun ləzzəti rahatladıb.

***

Və biz sevinirik! Avropanın mərkəzində bayrağımızı dalğalandırdığımız üçün, dünyada Azərbaycan adlı bir dövlətin olduğunu milyonlara duyura bildiyimiz üçün, ən azı 365 gün Avropanın hər gün xəbər gözləyəcəyi, gözünün dikiləcəyi ölkə olmağı bacardığımız üçün…

Biz sevinirik! Millət olaraq varlığımızı göstərə bildiyimiz üçün, şad və yaslı günlərimizdə birləşmək duyğusunu qoruduğumuz üçün, iki onillik acı həqiqətlərimizə göz yuman Avropa mədəniyyətimizi etiraf etdiyi üçün…

Biz sevinmək hissini hələ itirmədiyimiz, sevinmək ruhumuz olduğu üçün sevinirik. Sadaladığım çoxlu səbəblərin hər biri sevinməyə, bu qələbəni möhtəşəm qeyd eləməyə yetər…

***

İndi irəli baxmaq, bu 365 günü Avropanın gözünü qırpmadan izlədiyi bir məmləkət kimi yaşamağımız gərəkdi. Bu uğurun davamı Avropanın əsas musiqi yarışmasının layiqincə təşkil edilməsi, möhtəşəm zalda keçirilməsi, dünyanın danışacağı şounun təqdim edilməsidir. Əminəm, bunu da indiyə qədərkilərdən pis bacarmayacağıq. Bu, ölkəmizin gələcək beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi eləməsi üçün çox keçərli vəsiqədir. “Eurovision”un uğurlu təşkili gələcəkdə Azərbaycanın dünya miqyaslı tədbirlərin təşkilatçılığına lisenziya alması üçün vizit kartı ola bilər.

***
“Eurovision” bir mədəniyyət yarışması olduğu qədər siyasi faktorların da çox ciddi rol oynadığı müsabiqədi. Bu yarışmadakı qalibiyyətimiz həm də Azərbaycan xarici siyasətinin uğurudu. Azərbaycan addım-addım irəliləyir, tanınır, dostlarının sayı artır… Yeri gəlmişkən, bizim qalibin əlində Türkiyə bayrağı ilə səhnəyə çıxması ideyasının müəllifinə təşəkkür edirəm. Gözəl ideya idi, Bursadakı olayları yadıma saldı bir az, deyəsən elə Türkiyə mediasındakı həmkarlarım da xatırlatmışdılar. Amma olsun, gözəl gediş idi, biz bu qələbəni Türk dünyasının qələbəsinə çevirə bildik…

***

Bu uğuru etiraf eləməyənlər, ağız büzənlər, “niyə başqaları yox, biz?” deyib heyrətlənənlər də var. Yox, bu artıq müxalifətçilik, hökuməti sevməmək, indiki siyasəti bəyənməmək deyil, bu, Azərbaycan dövlətinin varlığını qəbul etməməkdir. Bu, Azərbaycan adının yüksək tribunalardan eşidilməsinə təhəmmülü olmamaqdır. Bu, çox sadəcə, çoxluğa, axına qarşı dayanmaqdan başqa fərqlənmək imkanı olmayanların acınacaqlı durumudu.
İndi Qarabağ problemini bəhanə eləyib, bizi sevinməkdə qınayanlar əmin olun, torpaqlar işğaldan azad olunanda “ermənilər özləri istəməyib, geri qaytardı” deyəcəklər. Bunların bu dövlətin qalibiyyətinə dözümləri yoxdu.
Amma çox yaxşı ki, bir ovucdular… Cəmi bircə ovuc…

***

“Eurovision” mədəni müsabiqədirsə, bu mədəniyyətin birincisi bizik. “Eurovision” siyasi müsabiqədirsə, yenə bu siyasətin qalibi bizik.
Biz sevinirik! Uzun zamandan sonra haqqımız olan hissi yaşayırıq. Heç bitməməsini diləyirəm. Böyük Qələbəmizin başlanğıcı olsun!

Dəyərli yurddaşlar!

Daha öncədən bildirdiyimiz kimi may ayında İsveçin Stockholm şehərində keçirilməsi bildirilən Azərbaycan Qadın Konfransı, sentiyabr ayının 3- 4-nə ərtələnmişdir.

Konfransda gənəl olaraq Azərbaycan Qadınlarının siyasal, toplumsal, ekonomik sorunları, özəl olaraq Güney Azərbaycan Qadınlarının ulusal ,eləcə də qadın haqlarını əldə etmək yolunda verdikləri mücadilə ələ alınacaqdır. Konfrans bütün dünyada yaşayan Azərbaycanlılara eləcə də bu haqqda fikir,düşüncə yiyələri olan başqa Türk dilli soydaşlarımıza açıqdır. Konfransa Avrupadan qatılmaq istəyən yurddaşlarımız ən gec iyul ayının 15 -i, viza gərəkən ölkələrdən qatılmaq istəyənlər isə ən gec iyun ayının 30-na kimi bildirmələri xahiş edilir.

Çağırış:

Beləlikə qatılma imkanları olan yurddaşlarımızı eləcə də Güney Azərbaycan Siyasi Qurum və Örgütlərin bu konfransa gəlmələrini diləyirik.

Açıqlama:

Dəyərli dostlar malı imkanlar izin vermədiyindən dolayı Konfransa qatılanlar yol eləcə də hotel xərclərini qatılımcılar özləri ödəyəcəkdir.

Sayğılarımızla
Güney Azərbaycan Qadın Konfransı komitəsi

gunaz.qadin@hotmail.com

Bu günə kimi Araşdırmalar ilk xalçanın haçan və hansı etnik dəstəsinin əliylə toxumasın göstərə bilməyib və heç bir arkeolojik əsərdə bu haqda tapılmayib onunda səbəbi xalça və yaxud başqa altasərməlilərin birinci məterillərinin toz, torpaq, şeh və həşərat kimi təbiyi faktorlar qarşısında zəifliyidi.

Əldə olan subutlar 5 və 4 min il xırıstiyan tarixindən öncə Mezopotamiya da qəmişdən toxunmuş həsirlərdən xəbər verir. Birinci kilimlərdə 3100 il əvvəl elə həmən zonada toxunublar

Belə nəzərə gəlir ki insan bitki lifinin toxumaqın örgəşəndən sonra mal heyvan saxlama mərhələsinə keçib və yundan altasərməli toxunmasına fikir verib

Xalçanın evvəliyə məterieli yun olduqu içün təhqiqatçılar bu fərziyəni irəli sürür ki ilk dəfə tarixdə xalçanı Orta Asiyanın çadırda yaşayan və mal heyvan saxlamaqi peşə edən ellər  yaradıb.  

2500 il toxunmasından keçən ən qədim xalça 1949 inci ildə rus arkeologi Sergey Rodenko əliylə Rusiyət və Mongolia sərhəddinin 80 kilometirliyinde Pazirik dərrəsində yerləşən Saka komandantlarınin birisinin donmuş məzarından tapılıb və Sən Piterzburgun Hermitaj muzeində saxlanır ( şəkil 1).

At çuvali yerində işlənmiş bu xalçanın hər bir santimetir kvadratında 36 türk düyünü var.

                            Şəkil 1

Rodenko bu kəşfi haqqında 1953 ünci ilde yazdigi və Rusiyətdə çap etdigi kitabda yazır : 

” Müharibə atlarının belində çuval yerinə xalça sərmək və atın sinəsindəki parça Aşurilarin karakterlərindəndi “.

11inci əsirədək xalça sənətinin inkişafından heç bir informasiya hələlik əldə yoxdur.

Səlcuquların zamani (1038-1194) xalça tarixinin İran və ələlxüsüs Azərbaycanda qizıl səhifəsi yazılır. Bu dövrdə toxumada taysız ustdliqları olan səlcuqlu qadinlarınin zəhmətiylə türk düyünləri yayilib və xalça toxuma incə sənəti çoxlu inkişaf etdi

13 üncü əsirdə Yaqut Həməvi Azərnaycan xalçalarindan yazir və Xaqanı Şirvani şerlərində Mərənd xalçalarının ad və sanına işarə edir.

Mongolların təssəlüt zamanı (13üncü və 14 üncü əsirlərdə) xalça toxuntusu gozellik və teknik çərəüvəsində ən yüksək dərəciyə yetişir və Ğazan Xan höküməti zaman (1295-1304) təbriz şəhəri qiymətli xalçalarla bəzənir.

Səfəvilərin dövründə (1499-1722) Azərbaycanın xalça tarixində ən parlaq və önəmli bir fəsil açılır elə ki bu gün bu dövrün, çoxu ərdəbildə toxunan, 1500 xalçasi dünyanın ən önəmli və ən böyük muzeylərinin bəzəyidir.

Bu dövrdə şahların sarayının yanında xalça toxuma studyolar yerləşir , ipək xalçaların gümüş və qizıl saplariyla qatmasi yayılır və çoxlu toxuma mərkəzləri təkcə Təbriz, Mərənd, Şirvan, Qara Bqğ və Ərdəbildə yox bəlkə İranın İsfahan, Kaşan, Məşhəd, Kirman, Coşqan, Yəzd ,Əstər Abad və Hərata kiıi şəhərlərindədə düzəlir.

Qacararlar zamanı və ələlxüsüs Nasireddin şahın xaricə səfərləri nəticəsində avropaya xalça sadir etmə Azərbaycan və ələlxüsüs Təbrizi İranın xalça sadir etmə mərkəzinə çevirir. 

Beləsi sadir olunan ilk xalçalar Təbrizdə toxunullar və 19 uncu əsrin birinci yarisindan köhnə xalçaları xalqdan alıb və bir bir istanbola göndərən Azərbaycanlı alverçilər istəyin artmasiyla istihsali ələ alıb və naxişlər, rənglər, düyünlər və onların sayın sifarişlərlə uyqun dəyişirlər, bu səbəbə gorada Təbriz xalçalalarının məxsus rəngi yoxdur

Aşagida Azərbaycan xalçalarindan bir neçə qiymətli əsərlər görünür :

  Şəkil 2 Söz allahı Nizami Gəncəvinin doğum şəhəri Gəncədə şair və əsərlərin göstərən xalça

Şəkil 3  Leonardo Davinçini göstərən Təbrizdə toxunan Ipək xalça

Şəkil 4 Toxuyanın üstadliqın subut edən və şəkilə oxşayan Şahsəvən ellərinin köçün göstərən Təbrizdə toxun,uş ipək xalça

Ölkəmizin əldən getmiş mədəni xəzanəsinin bir parçasına bir baxış

• Ərdəbil adiylada tanınan Şeyx Səfi ipək xalçası 1530 da Ərdəbildə toxunub və şah ismayil və onun cəddi Şeyx Səfi məzarından Londondaki Viktoria və Albert muzeinə aparılıb.

• Çiçəklərlə dolu ağaclar, axar sular, quşlar və başqa heyvanları göstərən “Heyvanlar Mənzərəsi” adda xalça 1530 da Təbrizdə ipəkdən toxunub və təssüflə talan tarac edənlərin vasitəsiylə iki parçaya bölünüb. Bir tikə Parisin dekorasion muzeinə və ikinci tikəsidə Polşanın Krakoy kilisasına verilibdi.

• “Ov Məkani” adiyla taninan xalça 1520 də qızıl və qəhvə rəngində ipəklə Azərbaycanda toxunmuş və Milanın Poldey Petsoli muzeinə aparılıb. Xalça şer, ayi, pələng vş başqa heyvanların atdı və piyadə ovçular tərəfindən qovalanmasın göstərir, şahın sarayının mülkü hesab olduquna baxmayaraq talan tarac edənlərin əliylə tikə tikə olunub və sonra bir birinə tikilib.

• 1522 inci ildə Azərbaycanda sari ipək və qızıl sapiyla Şah Təhmasib içün toxunmuş və Milan muzeinə köçürülüş “Heyvanlar Mənzərəsi” xalçasi buludlar və iki qanadli insan, quşlar, bəbir, əjdəha, ayi, şer, ceyran və keçiləri göstərir.

Vaxtilə BBC radiosunda çalışan beynəlxalq səviyyəli jurnalist indi də ANS-in əməkdaşı olaraq dünyanın xəbər liderlərindən olan CNN telekanalı üçün Azərbaycan haqqında reportajlar hazırlayır. 24 yaşında Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyində 3-cü katib işlədikdən sonra 6 il Britaniyada jurnalist fəaliyyəti göstərib. Azərbaycana qayıtdıqdan sonra 8 il ABŞ-ın Azərbaycandakı səfirliyində çalışıb. Belə mötəbər qurumlardan sonra ANS-ə gəlişini həyatı boyu özü üçün atdığı nadir addımlardan biri hesab edir. ANS-ə yolunun uzun olduğunu deyir, hətta BBC-də işləyəndə ürəyinin ANS-lə vurduğunu etiraf edir. Elə ANS-in özü kimi vətənpərvərdir, müstəqildir. Bütün bunlarla yanaşı özünü tipik Azərbaycan qadını hiss edir. Daxilən içindəki mühafizəkar Sevinclə dünyəvi düşüncələrə sahib Sevinc Osmanqızının mübarizə apardığını deyir. Bir xanım olaraq bu mübarizədən adətən mühafizəkar Sevinc qalib çıxır.

Azərbaycan-ABŞ Jurnalistika Akademiyasının direktorudur. WMW – Azərbaycan Qadın Jurnalistlər Birliyinin sədridir.

-Dünyanın xəbər liderlərindən olan CNN telekanalından bütün dünyaya Azərbaycanı tanıdırsız. Bəs hansı həqiqətimizi dünyaya çatdırmaq istəməzdiniz?
… (red.Susur, deyəsən suala cavab vermək istəmir.)
Bilirəm, mənfi tərəflərimizi səsləndirmək istəmirsiniz. Amma bu sualı sizə verməyə bilməzdim.

-Çox yaxşı sualdır. Səmimi ola bilməyəcəyim məsələlərə baş vurmuram. Bu, doğrudan da, bir dilemmadır. Bir tərəfdən vətənpərvər vətəndaş olmaq, digər tərəfdən də peşəkar jurnalist kimi olanı demək.. Mən pafoslu sözlər xoşlamıram, amma əgər öz işimlə Azərbaycana az da olsa, dost qazandıra bilirəmsə, bunu özümə şərəf bilirəm. Mənə Amerikadan, Avropadan tanıdığım adamlardan məktublar gəlir, yazırlar ki, təsadüfən sənin materialını izlədik. Hətta bir amerikalı yazır ki, bilirsənmi sənin elədiklərin sizin ölkəyə-Azərbaycana nə qədər dost qazandırır? Mənim üçün ən böyük mükafat elə budur. Bilirəm ki, Azərbaycanda əksəriyyət CNN, BBC-ni tanımır. Çalışıram ki, göstərdiklərimiz haradasa kiminsə qəlbinin zəngini çalsın, müsbət assosiasiya yaratsın. Əslində hər şey siyasətdir və heç nəyi siyasət saymamaq olar. Mənim atamın (red. jurnalist-publisist Osman Mirzəyev) bir sözü vardı, “Nə olursa-olsun, jurnalist öz simasını qoruyub saxlamalıdır”. Mən də elədiklərimi öz vicdanımın süzgəcindən keçirib edirəm.

-Azərbaycandan mövzuları siz təklif edirsiniz, yoxsa sizə təklif edirlər?
-Bu, ikitərəfli yoldur. Məsələn, BBC-də Zeynalabdin Tağıyevdən veriliş getdi. Məndən qeyri-adi insan taleləri istənilmişdi. Başmaqçı ailəsində dünyaya gələn, həyatını yenə də yoxsul kimi başa vuran milyonçu Tağıyevin tarixçəsi dərhal bəyənildi. Bu cür adamları tanıtmaq lazımdır.

-Çingiz Mustafayevdən hazırladığınız veriliş erməni diasporunun güclü müqavimətinə rast gəldi.
-Mən bunu gözləyirdim. CNN rəhbərliyinə 70 000-ə yaxın etiraz məktubu göndərildi. Hər yerə müraciət edirdilər ki, veriliş efirə verilməsin. Lakin bunun heç bir nəticəsi olmadı. Veriliş jurnalistika standartlarına cavab verirdi. Mən sevinirəm ki, tale mənə bu cəsarətli insan haqqında CNN auditoriyasından danışmağı qismət etdi. Bu, mənim ən sevdiyim reportajlardandır.

-Azərbaycan-ABŞ Jurnalistika Akademiyasında jurnalistikadan dərs deyirsiniz. Əslində tam demokratiya heç bir yerdə yoxdur. Sizcə, söz azadlığı bizdə hansı səviyyədədir?
-Məncə, mətbuat azadlığı, azad sözə hörmət ümumi mədəniyyətin ayrılmaz parçasıdır. Əlbəttə ki, söz azadlığı anlayışı bölgədən-bölgəyə fərqlənir. Biz bir-birimizə qarşı nə dərəcədə dözümlüyüksə, azad fikrə də o qədər tolerantıq. Məsələn, Britaniya XII əsrdən bəri demokratiya ənənəsi olan ölkədir. Bu onlar üçün çoxdan keçilmiş mərhələdir. Biz hələ bu il müstəqilliyimizin 20 illiyini qeyd edəcəyik. 20 il tarixdə heç nədir. 900 illik tolerantlıq ənənəsi olan Britaniya və 20 illiyini qeyd edən Azərbaycan. Əlbəttə, BBC-də mən o fərqləri görəcəm, əlbəttə ki, şok yaşayacam. Bu, siyasi azadlıq şoku deyil, demokratiya ənənəsi, mədəniyyət şokudur.

-Çox gənc yaşlarından Xarici İşlər Nazirliyində, İngiltərənin BBC radiosunda, ABŞ-ın Azərbaycandakı səfirliyi kimi mötəbər qurumlarda çalışmısınız. Sizi ANS-ə nə gətirdi?
-ANS-ə yolum əslində uzun olub. ANS mənim üçün tunelin ucunda bir işıq olub. Mənim üçün ANS-in varlığı vətənpərvərlik məsələsidir. Baxın, ANS bütün post-Sovet məkanında ilk özəl televiziyadır. İş elə gətirib ki, ANS-ə efir lisenziyasını imzalayan mənim atam, Osman Mirzəyev olub. Mən bununla iki qat qürur duyuram.

Odur ki, məmin ürəyimdə ANS-in həmişə xüsusi yeri olub. Mən BBC-də işləyəndə də partnyorumuz ANS idi və bu da təsadüfi deyildi. Mən ANS-dən uzaq olanda da onu özümə yaxın bilmişəm, ilk növbədə paylaşdığımız ümumi dəyərlərə görə. Bütün bunlara baxmayaraq, Amerika səfirliyindəki vəzifəmi buraxıb, mən orada mətbuat şöbəsinin rəhbəri işləyirdim, ANS-ə gəlməyim məndən xüsusi bir cəsarət tələb edirdi. Bir nəfər də tapmadım mənə desin ki, sən ağıllı hərəkət edirsən. Hamı deyirdi ki, adam bu cür işi atıb getməz. Mənim səfirlikdən ayrılmağım 6 həftə sürdü.

-Peşman deyilsiniz?
-Bu mənim ürəkdən istədiyim bir addım idi. ANS-ə, televiziyaya gəlməyim mənim həyatda eqoistcəsinə özüm üçü etdiyim nadir işlərdən biridir. Düşündüm ki, həyat, doğrudan da, çox qısadır və mən başqalarının rəyi ilə oturub-durmamalıyam. Hesab edirəm ki, mənim ictimai xeyirlilik əmsalım ANS-də daha yüksəkdir. Bütün maddi əskikliklərə baxmayaraq, mən burada Azərbaycana daha çox xeyir verə bilirəm. (gülür və əlavə edir red.) Amma bəzən maaşım üçün darıxıram…

-Tipik Azərbaycan qadınını necə xarakterizə edərdiniz?
-Sözün düzü məndən Azərbaycan qadınını xarakterizə istəyəndə bunu eləmək istəmirəm. Mənim Azərbaycan qadınlarına ürəyim yanır. Avropalı, amerikalı qadını təsəvvür etdikdə öz hüquqlarını, qədrini bilən, mübariz, həyatdan zövq almağı bacaran bir qadın görürəm. Tipik Azərbaycan qadını deyəndə fədakar, cəfakeş, özünü, karyerasını ailəsinə, həyat yoldaşına qurban verən çox savadlı, ziyalı bir qadın düşünürəm. Ona görə də bu gün hökumətdə bir nəfər də olsun qadın nazir yoxdur…

-Siz də iki oğul anasısınız, özünüz tipik Azərbaycan qadınından nə ilə fərqlənirsiz?
-Qətiyyən heç nə ilə fərqlənmirəm. Mən bəzən öz düşüncə tərzimə, öz sözlərimə kənardan qulaq asanda dəhşətə gəlirəm ki, doğrudanmı mən belə düşünürəm? Əslində mən daxilən, təhtəlşüurumda çox mühafizəkaram. İçimdə daima əkizlərin davası gedir. Ola bilsin bu mənim bürcümdən irəli gəlir. Mən həm əkizlər, həm də xərçəngəm. Dəhşətli dərəcədə mühafizəkaram. Özüm də buna təəssüflənirəm. Kaş ki belə olmayaydım. Amma başqa cür olmaq üçün yenidən doğulmalıyam.

-Cəmiyyətimizdə çatışmayan nədir?
-Mən istəyərdim ki, bizim cəmiyyətdə Allaha inam olsun. Allahlı cəmiyyətdə inkişaf da olur. Bəzən özümü müsəlman ölkəsində yox, cəngəllikdə hiss edirəm. Digər tərəfdən, biz hələ də “kimsən?” cəmiyyətində yaşayırıq, adamlara özləri və işlərinə görə deyil, mənim üçün kim olmasına görə qiymət veririk. Diqqət yetirin, Qərbdə tanış olanda qarşısındakından nə işlə məşğul olması ilə maraqlanırlar. “Mən jurnalistəm, radioda işləyirəm”, və s…Bizdə isə nişan verirlər ki, kimlərə qohumluğu çatır, kimlərdəndirlər…

-Xilas yolu nədədir?
-Böyük həmişə uzaqdan görünür. Xalçaya yaxından baxanda onun ayrı-ayrı ilmələrini görürsən. Uzaqdan baxdıqda isə möhtəşəm bir sənət əsərinin şahidi olursan. Mən indi sizin birinci sualınıza qayıtmaq istəyirəm, Azərbaycandan nələri demək istəməzdim? Çox şeyi! Amma eyni zamanda bizim o qədər yaxşı tərəfimiz, göstərməli, deməli sözlərimiz var ki. Qoy pisimizi başqaları desin. Onsuz da deyirlər, heç olmayanı da boynumuza qoyurlar.

-Ən zəif nöqtəniz?Özünüzə görə ən böyük çatışmayan cəhətiniz?
-Zəif cəhətlərim çoxdur. Hər şeyi ürəyimə yaxın buraxıram. O cümlədən biznesi, işgüzar əlaqələri də. Çalışıram boş verməyi bacarım. (gülür .red) Çoxdur, hansını deyim.

-İnsanlarda hər şeydən öncə nəyə diqqət yetirirsiz?
-Danışığa. Deyirlər, qadınlar qulaqları ilə sevir, mənim üçün doğrudan da belədir. Mənə görə insanın nitqi onun haqqında bütün məlumatları verir. Ən çox da başqaları haqqında danışanda ilk növbədə özümüzdən danışmış oluruq. Bizim üçün müqəddəs nədir, dəyərlərimiz, niyyətimiz və s.

-Azərbaycan Qadın Jurnalistlər Birliyinin sədrisiniz. Birliyi yaratmaqda məqsədiniz nə idi?
-Yarandığı gündən bu birliyin məqsədi jurnalist qadınlarımıza bir inam aşılamaqdır ki, qadın jurnalist olaraq biz çox böyük silaha sahibik. Biz səsi olmayanların səsiyik. Biz bizə ehtiyacı olanların səsini eşitdirməliyik.

-Kitab yazmaq ehtiyacı duyursuzmu? Sualı ona görə verirəm ki, zəngin müşahidə qabiliyyətiniz və təxəyyülünüz var. Belə insanlar öz hisslərini kağıza köçürmək ehtiyacı duyurlar.
-Nə vaxtsa yazacam. Amma bunun üçün mənəvi haqqı qazanmaq, Azərbaycan üçün xeyli xeyirli işlər görmək lazımdır. Mən belə hesab edirəm…

Vinston Çerçildən sonra Margaret Taçer İngiltərənin iyirminci əsirdə həqiqətəndə ən parıldiyan səyasi figurasıdır .

İngiltərənin səyasi partiyalarının birisinin qadin lideri olaraq Taçer 16 il ( 1974 – 1990) mühafizəkar və yaxud konservator partiyasmnmn sədrində fəaliyyət edib, 1979 da İngiltərənin baş naziri seçilib və bu vəzifədə birinci qadın olaraq, 11 il çalışdı.

Taçer gəncliyində atasının ərzaq dükanında işləməklə azad bazarın qaydalariyla taniş olub sonralar kimiya və huquq bölgələrində təhsil alib, onun səyasi həyatında ona ömrünün sonunadək maliyə və ruhu cəhətdən ən böyük dəstək verən Düni Taçerlə ayilə qurdu.

Taçer iş başına gələndə İngiltərənin səyasi ictimayi və ələlxusus iqtisadi vəziyyəti çətin problemləri yaşıyırdı. Işsizlik, mühacirlərin İngiltərəyə tökülməsi, irqiçi dəstələrinin yaranmasi, İrləndiya istiqlalçilarının bomba qoymaları, İngiltərənin Avropa Birliyiylə çətin anlaşilmasi və Falklənd adalari haqda Arjantiniylə müharibə imkanı Taçerin qarşısında durub həl yolu gözləyirdilər.

Daxili səyasət çərçüvəsinin əvvəlinci addımında, Taçer tam gücünü ölkənin iqtisadi həyatında dövlətin rolun silmək və dövləti firma və kompaniyalari xususulaşdirma və xarici kapitallari cəlb etməyə qoydu.

Onun iqtisadi səyasəti nəticəsində ildə bir milyard pond zərər verən və istehsali avropanın kompaniyalarinin istehsalinın yarısındanda az olan Britiş Stil kompaniyasi Avropanın ən böyük dəmir kompaniyasina çevirildi. Eləsidə İngiltərənin ən boşlu kompaniyasi olan Britiş Eyr Veyz xususu olma və əksiyalari satılmeyla dünyanın ən taninmış və ən mənfətli hava yoliyla daşıma vəsilələri siyahısında yerləşdi.

Taçerin daxili səyasətin xülasə etmək içün onun 1975də nütqünün bir balaca bölgəsi bəs edər : « Hər insanın necə istədiyi işləməyə, gəlirini necə istədiyi kimi işlətməsi, öz mülkünə yiyə olma və dövləti öz aqasi yox bəlkə işçisi kimi yanında görməyə haqqı var. Bunlar İngiltərənin mirası və azad bazarın əsl və gərək prinsipləridir və başqa azadlıqlarda bu azadlıqa baqlıdır. »

Taçer Brikston kimi sənəti və işçi oturan şəhərlərində 55 fayıza yetişən bekarçılıq və xalqı əyaqa qaldiran bekarçılıqla mübarizə aparmaq içün yerində bir sira qanunlar və eləsidə səndikaya üzv olmayan işçiləri işdən məhrum edən səndikaların imtiyazların ləgv etməiylə İngiltərə tarixində işsizlərin sayın ən çox azaltma rikordun eldə etdi.

Xarici sıyasət sahəsində Taçerin Falklənd adaları üstə Arjantiniylə müharibəyə girmə və müharibəni 3 həftədə utması xalqın onun səyasətində rizayətinin artirmasına səbəb oldu.

Amma Taçeri təkcə İngiltərənin digər baş nazirlərindən yox bəlkədə Avropanın tam liderlərindən seçilməsinə izn verən və onu tarixdə yaddaştda qalan bir figuriya çevirən, Avropa birliyin diz üstə çökürdən və Avropa birliyinin büdcəsinə iştirak etmə məqsədiylə İngiltərənin verdiyi pulların geri qaytarmasıdı. Onun vuruşmasi nəticəsində Avropa birliyi 1984 də İngiltərənin verdiyi və birlikdən aldıqı maddi yardımların çəkisi bir olduqu haqqda qərar qəbul etdi.

1976 inci ildə savet ittifaqının « Qızil ulduz » gazeti Taçerin anti komunist movqiyyəti gora və onu beynolxalq ictimaiyyətində gözdən salmasi içün ona « Dəmir Xanım » ləqəbəsi verdi. Taçerin səyasətinin görkəmli nəticələri və Avropa birliyi qarşısında dayanmasi bu ləqəbi əksinə bir alqişa çevirib göstərdi ki həqiqətəndə bu ləqəb Taçera yaraşan və tarixə tapşırılan bir alqişiydi.